De Nieuw-Zeelandse hoogleraar Onderwijskunde John Hattie heeft veel onderzoek gedaan naar wat werkt. Doelen zijn bij Hattie geen 'leuke extra', maar de motor van leren. Zonder doelen kun je niet goed sturen, monitoren of verbeteren. Doelen geven dus richting aan aandacht en inspanning. De aandacht wordt selectiever (‘hier moet ik op letten’), de inspanning wordt gerichter en je raakt minder snel ‘verdwaald’ in taken.
Ook helpt het stellen van doelen bij de motivatie. Leren zonder doel voelt als ‘gewoon werk maken’. Met een doel merk je dat je ergens dichterbij komt. Je ervaart vooruitgang en dat vergroot de betrokkenheid en het doorzettingsvermogen.
Hattie koppelt doelen stellen direct aan zelfregulerend leren. Je stelt jezelf vragen als: ‘Lig ik op schema?’, ‘Begrijp ik wat nodig is om het doel te halen?’en ‘Moet ik mijn aanpak aanpassen?’ Doelen zijn dus het referentiepunt voor de fases erna: plannen, monitoren en bijsturen.
Doelen werken als ze:
- Specifiek zijn (wat moet beter of anders?)
- Gekoppeld zijn aan succescriteria (waaraan zie je dat het lukt?)
- Regelmatig terugkomen in feedback
- Gebruikt worden om voortgang te bespreken
- Eigenaarschap bij leerlingen leggen (niet alleen “doel van de docent”)
Dan worden doelen niet iets op papier, maar een denktool voor leren.
Publicaties
Hattie, J. (2007). Developing potentials for learning: Evidence, assessment, and progress. EARLI Biennial Conference, Budapest, Hungary.
